Jak wygląda test Schirmera i na czym polega?

Test Schirmera to krótkie, zwykle bezbolesne badanie okulistyczne, które mierzy ilość łez produkowanych przez oko. Trwa około 5 minut. Okulista umieszcza sterylne paski bibuły w dolnych załamkach spojówek, a następnie odczytuje długość ich zwilżenia. Badanie pomaga ocenić wodną składową filmu łzowego, między innymi przy podejrzeniu zespołu suchego oka.

Kiedy wykonuje się test Schirmera?

Badanie zleca się przede wszystkim wtedy, gdy lekarz podejrzewa niedobór łez lub zaburzenia nawilżania powierzchni oka. Typowe wskazania obejmują:

• Podejrzenie zespołu suchego oka.
• Uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami.
• Pieczenie, swędzenie, kłucie albo nawracające zaczerwienienie oczu.
• Nadmierne łzawienie, które może towarzyszyć podrażnieniu powierzchni oka.
• Diagnostykę chorób autoimmunologicznych, w tym zespołu Sjögrena.

Test ocenia ilość wodnej części filmu łzowego. W podstawowej wersji, czyli teście Schirmera I bez znieczulenia, mierzy się łącznie wydzielanie podstawowe i odruchowe. Wariant ze znieczuleniem służy głównie do oceny wydzielania podstawowego, natomiast test Schirmera II, wykonywany przez podrażnienie błony śluzowej nosa, ocenia wydzielanie odruchowe i stosuje się go rzadziej.

Jak przygotować się do badania?

Test Schirmera nie wymaga głodówki ani odstawiania leków. Przed wizytą trzeba jednak ograniczyć czynniki, które mogą utrudnić wykonanie pomiaru:

• Zdejmij soczewki kontaktowe co najmniej 30 minut przed badaniem.
• Przyjdź bez makijażu oczu i sztucznych rzęs.
• Zdejmij okulary bezpośrednio przed rozpoczęciem badania.
• Jeśli masz skierowanie lub wcześniejsze wyniki, zabierz je na wizytę.

Warunki w gabinecie również mają znaczenie. Pomiar powinien odbywać się w spokojnym pomieszczeniu, bez przeciągu i silnego nawiewu, ponieważ takie czynniki mogą nasilać parowanie łez i wpływać na wynik.

Jak wygląda test Schirmera krok po kroku?

Badanie najczęściej wykonuje się na obu oczach jednocześnie. Kolejne etapy wyglądają następująco:

1. Okulista prosi o wygodne zajęcie miejsca i przygotowuje sterylne, lekko zagięte paski bibuły z podziałką.
2. Końcówkę każdego paska umieszcza w dolnym załamku spojówki, zwykle w jego zewnętrznej części. Pasek znajduje się między dolną powieką a powierzchnią oka.
3. Przez około 5 minut patrzysz przed siebie. Nie należy zaciskać powiek ani otwierać oczu zbyt szeroko.
4. Po upływie wyznaczonego czasu lekarz wyjmuje paski i mierzy długość ich zwilżonego odcinka.

W trakcie badania staraj się w miarę możliwości nie mrugać. Pasek może lekko drażnić oko i wywołać łzawienie, ale nie powinien powodować bólu.

Nie mrugaj i nie zamykaj oczu bez wyraźnej potrzeby. Ruch powiek może zwiększyć odruchowe wydzielanie łez, a tym samym zafałszować pomiar. Jeśli odczuwasz silne podrażnienie, powiedz o tym okuliście zamiast samodzielnie przerywać badanie.

Jak odczytuje się wynik?

Wynik podaje się w milimetrach zwilżenia paska po 5 minutach. Poniższe przedziały są ogólnie przyjętą orientacją dla testu Schirmera I bez znieczulenia:

Zakresy mogą nieznacznie różnić się zależnie od zastosowanego wariantu testu, techniki i przyjętych kryteriów. Sam wynik w milimetrach nie wystarcza do rozpoznania choroby. Okulista interpretuje go razem z objawami, badaniem powierzchni oka i innymi pomiarami filmu łzowego. Nie należy więc samodzielnie rozpoznawać zespołu suchego oka wyłącznie na podstawie liczby zapisanej na wyniku.

Czy test Schirmera boli i co dzieje się po badaniu?

Badanie jest na ogół bezbolesne, choć pasek może powodować krótkotrwałe uczucie drapania, łzawienie lub wrażenie ciała obcego. Po wyjęciu bibuły oko może być przez pewien czas lekko zaczerwienione. Objawy te zwykle szybko ustępują.

Jeśli zaczerwienienie utrzymuje się długo, nasila się albo pojawia się ropna wydzielina, skontaktuj się z lekarzem. Takie objawy nie są typową reakcją po prostym pomiarze i wymagają oceny okulistycznej.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.