Czy można przedawkować sztuczne łzy?

Sztucznych łez, czyli kropli nawilżających, praktycznie nie da się przedawkować w sensie toksycznym. Przy częstym stosowaniu problemem może być jednak skład preparatu, zwłaszcza obecność konserwantów. Inaczej działają krople na „czerwone oczy” – ich nadużywanie może wywołać efekt odbicia i przewlekłe zaczerwienienie.

Dlaczego rodzaj kropli ma znaczenie?

Sztuczne łzy uzupełniają film łzowy i łagodzą suchość, pieczenie oraz uczucie piasku pod powiekami. Zawierają między innymi hialuronian sodu, karbomer lub trehalozę. Nie działają jak silne leki ogólnoustrojowe, dlatego nadmiar samego roztworu nawilżającego nie prowadzi zwykle do zatrucia.

Inaczej należy ocenić krople z konserwantami oraz preparaty obkurczające naczynia. Konserwanty mogą przy częstym zakraplaniu drażnić spojówkę i nabłonek rogówki. Z kolei krople na czerwone oczy, często zawierające chlorowodorek tetryzoliny, zmniejszają przekrwienie tylko objawowo. Nie leczą przyczyny zaczerwienienia.

Przy częstym stosowaniu lepiej wybierać preparaty bez konserwantów, na przykład w ampułkach jednorazowych. Krople zawierające konserwanty są zwykle przeznaczone do rzadszego używania. Często podaje się limit około 3–4 aplikacji dziennie, ale ostateczna częstotliwość zależy od konkretnego produktu i jego ulotki.

Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, sprawdź, czy wybrane krople są z nimi zgodne. Niektóre konserwanty mogą wchodzić w reakcję z materiałem soczewki, dlatego w tej sytuacji często zaleca się preparaty bez konserwantów.

Kiedy krople mogą szkodzić?

Najczęściej nie chodzi o „przedawkowanie” sztucznych łez, lecz o podrażnienie powierzchni oka albo stosowanie preparatu niezgodnie z przeznaczeniem. Objawy mogą pojawić się także po pojedynczej aplikacji, jeśli oko jest wrażliwe na konkretny składnik.

Uwaga na krople obkurczające. Po kilku dniach stosowania zaczerwienienie może na krótko ustąpić, ale po odstawieniu powrócić z większym nasileniem. Ten efekt odbicia sprzyja sięganiu po kolejne dawki i tworzy błędne koło. Takich preparatów nie należy używać jak zwykłych kropli nawilżających. Zgodnie z informacjami często spotykanymi w ulotkach ich stosowanie powinno być krótkotrwałe, zwykle do 5 dni, o ile lekarz nie zaleci inaczej.

Przerwij stosowanie preparatu i skontaktuj się z okulistą, jeśli wystąpią następujące objawy:

• utrzymujące się pieczenie, swędzenie lub silne łzawienie po zakropleniu,
• narastające zaczerwienienie mimo stosowania kropli,
• ból oka, światłowstręt albo wyraźne uczucie ciała obcego,
• pogorszenie lub zamglenie widzenia.

Utrzymujące się dolegliwości mogą oznaczać, że przyczyną nie jest zwykła suchość oka. Sztuczne łzy łagodzą objawy zespołu suchego oka, ale nie usuwają jego przyczyny ani nie zastępują diagnostyki okulistycznej.

Jak bezpiecznie stosować sztuczne łzy?

Przy częstym zakraplaniu wybór preparatu ma większe znaczenie niż sama liczba aplikacji. Bez konserwantów można zwykle stosować krople kilka razy dziennie, a w razie nasilonych objawów nawet częściej, jeśli dopuszcza to ulotka lub zaleci to okulista. Przy preparacie z konserwantem trzymaj się wskazanej dawki i nie zwiększaj jej samodzielnie.

Przed każdą aplikacją sprawdź kilka podstawowych rzeczy:

• Umyj i osusz ręce przed zakropleniem.
• Nie dotykaj końcówką butelki oka, rzęs ani skóry.
• Wpuść jedną kroplę do worka spojówkowego, chyba że ulotka zaleca inaczej.
• Przestrzegaj terminu ważności oraz czasu użycia po otwarciu opakowania.
• Jeśli stosujesz kilka preparatów, zachowaj między nimi kilka minut przerwy.

Gdy suchość pojawia się regularnie, ogranicz też czynniki, które ją nasilają. Podczas pracy przy komputerze rób przerwy i świadomie mrugaj, a w klimatyzowanym lub ogrzewanym pomieszczeniu zadbaj o wilgotność powietrza. Częsta potrzeba stosowania kropli nie oznacza uzależnienia od sztucznych łez, ale może wskazywać na utrzymujący się problem wymagający oceny okulisty.

Najprostsza zasada jest taka: krople nawilżające bez konserwantów są zwykle bezpieczne przy częstym stosowaniu, natomiast preparatów z konserwantami i kropli na czerwone oczy nie należy używać bez ograniczeń. Jeśli oczy bolą, widzenie się pogarsza lub zaczerwienienie nie ustępuje, potrzebna jest konsultacja okulistyczna.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.