Ucisk w głowie i zaburzenia widzenia – jakie mogą być przyczyny?

Ucisk w głowie połączony z zaburzeniami widzenia może wynikać zarówno ze stresu i przemęczenia, jak i z chorób okulistycznych, neurologicznych lub ogólnoustrojowych. Nagłe pogorszenie wzroku, zwłaszcza z objawami neurologicznymi, wymaga pilnej oceny medycznej, a czasem natychmiastowego zgłoszenia się na SOR.

Kiedy trzeba natychmiast jechać na SOR?

Nie czekaj na planową wizytę, jeśli zaburzenia widzenia pojawiły się nagle lub szybko się nasilają. Szczególnie pilnej pomocy wymagają:

• Nagła utrata wzroku w jednym albo obu oczach.
• Opadnięcie kącika ust, niedowład lub drętwienie kończyn, zwłaszcza po jednej stronie ciała.
• Zaburzenia mowy, dezorientacja, utrata przytomności albo nagłe zaburzenia świadomości.
• Silny ból głowy o charakterze piorunującym, pojawiający się nagle i osiągający duże nasilenie.
• Podwójne widzenie, wyraźne zaburzenia równowagi, trudności z chodzeniem lub nowe drgawki.
• Silny ból oka z zaczerwienieniem, nudnościami, wymiotami albo widzeniem tęczowych obwódek wokół źródeł światła.

Takie objawy mogą towarzyszyć między innymi udarowi, ostrym zaburzeniom krążenia, urazowi głowy lub ostremu napadowi jaskry. Nie próbuj samodzielnie prowadzić samochodu. W razie nagłego pogorszenia stanu zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999.

Neurologiczne i okulistyczne przyczyny ucisku w głowie

Zaburzenia widzenia mogą powstawać w samej gałce ocznej, w nerwie wzrokowym albo na dalszej drodze przewodzenia informacji do mózgu. Znaczenie ma to, czy problem dotyczy jednego czy obu oczu, jak długo trwa oraz czy towarzyszą mu ból, nudności, łzawienie lub objawy neurologiczne.

Migrena z aurą, określana czasem jako migrena oczna, może powodować rozbłyski, mroczki, falowanie lub zamazanie obrazu, światłowstręt oraz ból lub ucisk w głowie. Objawy wzrokowe zwykle są przejściowe, a napad migreny może trwać od 4 do 72 godzin. Nie każdy nowy epizod zaburzeń widzenia można jednak automatycznie przypisać migrenie.

Klasterowy ból głowy przebiega zazwyczaj z bardzo silnym, jednostronnym bólem w okolicy oka lub skroni. Po tej samej stronie mogą wystąpić łzawienie, zaczerwienienie oka, zatkanie nosa albo opadanie powieki. Do neurologicznych przyczyn należą także zapalenie nerwu wzrokowego, stwardnienie rozsiane, zaburzenia krążenia mózgowego, padaczka, urazy oraz zmiany uciskające drogę wzrokową, w tym guzy mózgu lub przysadki.

Wśród przyczyn okulistycznych trzeba uwzględnić jaskrę, zapalenia rogówki, twardówki lub innych struktur oka, choroby siatkówki oraz odwarstwienie siatkówki. Ostry napad jaskry może pojawić się nagle i powodować silny ból oka, zamglone widzenie, mroczki, nudności oraz wymioty. Jest to stan wymagający natychmiastowej pomocy.

Najważniejsze różnice między wybranymi przyczynami przedstawia tabela:

Czy choroby ogólnoustrojowe mogą wywoływać te objawy?

Tak. Nadciśnienie tętnicze i cukrzyca mogą uszkadzać naczynia siatkówki. Retinopatia cukrzycowa prowadzi do zmian w obrębie siatkówki, a jej objawami mogą być mroczki, pogorszenie ostrości widzenia lub ubytki w polu widzenia. Niekontrolowane nadciśnienie również może powodować zmiany naczyniowe dna oka i zaburzenia widzenia.

Na widzenie wpływają także choroby tarczycy. Nadczynność może wiązać się z wytrzeszczem, łzawieniem i mroczkami, natomiast niedoczynność bywa związana z zamazywaniem obrazu i nadwrażliwością na światło. Przemęczenie oczu, stres lub źle dobrane okulary mogą powodować przejściowy ucisk i nieostre widzenie, ale objawy powinny ustąpić po usunięciu obciążenia. Nawracające albo utrzymujące się dolegliwości wymagają badania.

Do jakiego lekarza udać się najpierw?

Wybór specjalisty zależy przede wszystkim od nagłości objawów i ich charakteru. Przy nagłej utracie widzenia lub objawach neurologicznych właściwym miejscem jest SOR, a nie oczekiwanie na wizytę ambulatoryjną.

1. Wybierz okulistę – gdy dominują nieostre widzenie, ból oka, zaczerwienienie, mroczki, błyski, ubytki pola widzenia albo objawy pojawiają się po przemęczeniu wzroku. Okulista oceni między innymi ostrość widzenia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dno oka i stan nerwu wzrokowego.
2. Skonsultuj się z neurologiem – gdy zaburzeniom widzenia towarzyszą nawracające bóle głowy, podwójne widzenie, drętwienie, niedowład, zaburzenia równowagi, mowy lub inne objawy ze strony układu nerwowego. Neurolog ocenia przewodzenie informacji wzrokowej i funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego.
3. Przekaż lekarzowi dokładny opis epizodu – zanotuj, kiedy pojawiły się objawy, czy dotyczyły jednego oka, jak długo trwały, co je nasilało oraz czy wystąpiły nudności, łzawienie, gorączka lub zaburzenia mowy.
4. Wykonaj zalecone badania – zależnie od wyniku badania mogą być potrzebne badanie dna oka, ocena pola widzenia, pomiar ciśnienia w oku, badania laboratoryjne albo tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.

Notatka medyczna: prawidłowy wynik badania oka nie zawsze wyklucza przyczynę neurologiczną. Gdy objawy utrzymują się, nawracają lub towarzyszą im symptomy ze strony układu nerwowego, potrzebna może być dalsza konsultacja, nawet jeśli gałka oczna wygląda prawidłowo.

Ucisk w głowie i zaburzenia widzenia nie pozwalają samodzielnie rozpoznać konkretnej choroby. O pilności decydują przede wszystkim nagłość wystąpienia, nasilenie i objawy towarzyszące. Nowe lub nagłe zaburzenia widzenia powinny być ocenione przez lekarza, a w przypadku objawów alarmowych – natychmiast na SOR.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.