Jak wygląda badanie pola widzenia? Przebieg i przygotowanie

Badanie pola widzenia, czyli perymetria, jest nieinwazyjne i całkowicie bezbolesne. Sprawdza, jak szeroką przestrzeń rejestruje nieruchome oko, także poza punktem, na który patrzysz. Wymaga przede wszystkim skupienia, ale nie wiąże się z nakłuwaniem oka ani inną ingerencją w jego struktury.

Jak wygląda badanie pola widzenia?

Badanie wykonuje się za pomocą urządzenia nazywanego perymetrem. Jest to test funkcji widzenia, a nie badanie budowy oka. Podczas perymetrii sprawdza się między innymi widzenie obwodowe oraz to, czy w polu widzenia występują obszary słabiej odbierające bodźce.

Przygotowanie zwykle nie jest potrzebne. Jeśli nosisz okulary lub masz dużą wadę wzroku, osoba wykonująca badanie może dobrać korekcję używaną podczas testu. Perymetria trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu minut na każde oko, zależnie od rodzaju badania i tempa reakcji pacjenta.

Przebieg badania krok po kroku

Badanie odbywa się osobno dla każdego oka. Drugie oko zostaje zasłonięte, a pacjent wykonuje polecenia osoby przeprowadzającej test:

1. Zajmij pozycję przy perymetrze – usiądź przed aparatem i oprzyj brodę oraz czoło na przeznaczonych do tego podporach.
2. Zakryj jedno oko – drugie pozostaje odsłonięte i będzie badane. Po zakończeniu pomiaru procedurę powtarza się dla drugiego oka.
3. Patrz w centralny punkt – przez cały czas utrzymuj wzrok na wyznaczonym punkcie. Nie próbuj podążać oczami za pojawiającymi się błyskami.
4. Reaguj na zauważone światło – gdy dostrzeżesz błysk w dowolnym miejscu ekranu, naciśnij przycisk. Bodźce mogą mieć różną jasność i pojawiać się po bokach, nad punktem centralnym lub pod nim.
5. Powtórz badanie drugim okiem – po zmianie zasłoniętego oka urządzenie wykona pomiar dla drugiej strony.

Nie musisz widzieć każdego błysku. Aparat sprawdza także czułość widzenia w różnych obszarach, dlatego światło może być bardzo słabe. Jeśli przez chwilę stracisz koncentrację albo potrzebujesz mrugnąć, powiedz o tym osobie wykonującej badanie. Perymetria nie powoduje bólu, choć przy dłuższym pomiarze może pojawić się zmęczenie wzroku lub znużenie.

Jak zachować się podczas badania?

Wiarygodny wynik zależy nie tylko od pracy urządzenia, lecz także od współpracy pacjenta. Przed rozpoczęciem warto zgłosić trudności z utrzymaniem pozycji, problemy z widzeniem lub złe samopoczucie. Podczas testu pomagają następujące zasady:

• Oprzyj głowę stabilnie i nie poruszaj nią podczas pomiaru.
• Skupiaj wzrok na punkcie centralnym, nawet gdy błysk pojawi się daleko z boku.
• Naciskaj przycisk tylko wtedy, gdy rzeczywiście zauważysz światło.
• Mrugaj naturalnie, ale nie zamykaj oka na długo i nie mrugaj nerwowo przy każdym bodźcu.
• Przyjdź wypoczęty, ponieważ zmęczenie może utrudniać koncentrację.

Badanie nie jest sprawdzianem. Nie trzeba odgadywać, gdzie pojawi się kolejny bodziec. Najlepszy wynik powstaje wtedy, gdy reagujesz zgodnie z tym, co faktycznie widzisz.

Dlaczego lekarz zleca perymetrię?

Perymetria pomaga ocenić działanie siatkówki, nerwu wzrokowego i części drogi wzrokowej przebiegającej dalej w układzie nerwowym. Lekarz może zlecić ją między innymi w następujących sytuacjach:

• Przy podejrzeniu lub monitorowaniu jaskry, która może uszkadzać nerw wzrokowy i stopniowo ograniczać pole widzenia.
• W chorobach siatkówki, w tym w wybranych schorzeniach zwyrodnieniowych.
• Przy podejrzeniu uszkodzenia nerwu wzrokowego lub innych zaburzeń przewodzenia informacji wzrokowych.
• Po udarze mózgu, urazie albo przy innych problemach neurologicznych mogących powodować ubytki pola widzenia.
• W wybranych przypadkach migreny z aurą lub innych zaburzeń widzenia, gdy lekarz chce ocenić ich charakter.

Ubytki pola widzenia mogą przez długi czas nie dawać wyraźnych objawów, zwłaszcza gdy dotyczą obszarów poza centrum widzenia. Dlatego badanie bywa zlecane także wtedy, gdy pacjent nie zauważa codziennych problemów ze wzrokiem.

Co oznacza wynik badania?

Po perymetrii powstaje mapa pola widzenia oraz zestaw wskaźników opisujących reakcje oka na bodźce. Sam wygląd wydruku nie wystarcza jednak do rozpoznania choroby. Lekarz interpretuje wynik razem z badaniem okulistycznym, wywiadem i wcześniejszymi pomiarami.

Interpretacja należy wyłącznie do lekarza. Wskaźniki takie jak MD, VFI czy GHT mają znaczenie dopiero w odpowiednim kontekście klinicznym, a pojedynczy słabszy obszar może wynikać między innymi z chwilowego zmęczenia lub niedostatecznej koncentracji. Nie warto więc samodzielnie oceniać wydruku ani wyciągać wniosków na podstawie samych plam i liczb.

Najważniejsze jest to, że badanie pola widzenia jest krótkie, bezbolesne i nie wymaga specjalnych przygotowań. Spokojne utrzymanie wzroku na punkcie centralnym oraz szczere reagowanie na błyski wystarczą, by prawidłowo współpracować podczas perymetrii.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.