Jakie zioła na okłady na oczy warto stosować?
Po dniu pracy przy ekranie łagodny napar ziołowy może przynieść ulgę zmęczonym, piekącym lub lekko podrażnionym oczom. Do okładów najczęściej wybiera się świetlik lekarski, rumianek, bławatek i nagietek. Taki zabieg działa wyłącznie doraźnie i nie zastępuje leczenia okulistycznego, zwłaszcza przy objawach infekcji.
Jakie zioło wybrać do konkretnej dolegliwości?
Wybór surowca zależy od tego, co powoduje dyskomfort. Przy zmęczeniu po pracy przy monitorze lepiej sprawdzi się łagodzący okład, a przy obrzęku pomocna może być jego chłodna wersja. Zioła nie leczą przyczyny zespołu suchego oka, zapalenia spojówek ani innych chorób, ale mogą czasowo zmniejszyć uczucie pieczenia, napięcia czy podrażnienia.
| Zioło | Zastosowanie | Główne działanie |
|---|---|---|
| Świetlik lekarski | Zmęczenie, łagodne podrażnienie, uczucie suchości | Kojące i przeciwzapalne |
| Rumianek pospolity | Podrażnienie, zaczerwienienie, obrzęk powiek | Łagodzące i przeciwzapalne |
| Bławatek | Opuchlizna i zmęczone powieki | Zmniejszające obrzęk i kojące |
| Nagietek | Suchość oraz delikatne podrażnienie skóry wokół oczu | Łagodzące i regenerujące |
Świetlik lekarski jest najczęściej kojarzony z okładami na zmęczone oczy. Zawiera między innymi irydoidy, w tym aukubinę, i może łagodzić podrażnienie oraz uczucie napięcia powiek. Rumianek i nagietek wykorzystuje się przy łagodnym zaczerwienieniu i obrzęku, ale oba surowce mogą uczulać osoby wrażliwe na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Bławatek bywa wybierany przy opuchliźnie, szczególnie gdy okład jest chłodny.
Jak przygotować bezpieczny okład na oczy?
Najważniejsza jest higiena. Napar przeznaczony do okładu nie jest jałowym preparatem okulistycznym, dlatego nie należy wprowadzać go do oka ani traktować jak kropli. Do przygotowania zabiegu potrzebne są:
- świeże, suszone zioło dobrej jakości lub jednorazowa saszetka,
- przegotowana woda,
- sterylna gaza lub osobne, czyste płatki do każdego oka,
- czyste naczynie z przykryciem.
Okład przygotuj w następujący sposób:
- Zalej około jedną łyżeczkę suszonego zioła 200 ml gorącej, najlepiej przegotowanej wody.
- Przykryj naczynie i pozostaw napar na kilkanaście minut, zgodnie z informacją na opakowaniu surowca.
- Dokładnie przecedź płyn, aby drobiny rośliny nie dostały się na powieki ani do oka.
- Ostudź napar do temperatury letniej albo pokojowej. Przed przyłożeniem sprawdź jego temperaturę na wewnętrznej stronie nadgarstka.
- Nasącz sterylną gazę, delikatnie ją odciśnij i połóż na zamkniętych powiekach na 10–15 minut.
- Po zakończeniu wyrzuć gazę lub wypierz użyty materiał. Do drugiego oka zawsze użyj osobnego, świeżego materiału.
Napar najlepiej przygotować bezpośrednio przed użyciem. Pozostałości nie powinny stać przez kilka dni w lodówce, ponieważ domowe warunki nie zapewniają jałowości. Jeśli przygotowujesz większą porcję, wykorzystaj ją tego samego dnia i przechowuj pod przykryciem w chłodnym miejscu.
Okład przykłada się na zamknięte powieki. Naparu nie wolno samodzielnie zakraplać do oka ani stosować do płukania worka spojówkowego. Do tego celu służą wyłącznie jałowe preparaty okulistyczne, przygotowane zgodnie z wymaganiami dla produktów do oczu. Olejki eteryczne również nie mogą być nakładane na gałkę oczną, powieki od strony śluzówki ani bezpośrednio w okolice oka.
Kiedy zioła nie pomogą?
Okład może złagodzić przejściowy dyskomfort po ekranie, wietrze, klimatyzacji lub niewyspaniu. Nie powinien jednak opóźniać konsultacji, gdy objawy wskazują na infekcję, uraz albo poważniejsze zaburzenie widzenia. Szczególnej ostrożności wymagają:
- ropna lub obfita wydzielina z oka,
- silny albo narastający ból,
- światłowstręt, którego wcześniej nie było,
- pogorszenie ostrości widzenia lub widzenie jak przez mgłę,
- uraz, ciało obce albo kontakt oka z substancją chemiczną.
W takich sytuacjach potrzebna jest konsultacja lekarska, ponieważ zapalenie spojówek i inne infekcje mogą wymagać leczenia dobranego do przyczyny. Ziołowy okład nie zastępuje leku okulistycznego.
Nie stosuj rumianku, nagietka ani bławatka, jeśli masz alergię na rośliny z rodziny Asteraceae. Przy pierwszym użyciu można sprawdzić reakcję skóry na niewielkim obszarze przedramienia, ale taki test nie daje pełnej gwarancji bezpieczeństwa w okolicy oczu. Gdy po przyłożeniu okładu pojawi się pieczenie, świąd, nasilone łzawienie lub obrzęk, natychmiast go zdejmij i przemyj skórę czystą wodą.
Przy łagodnym zmęczeniu najrozsądniejszym wyborem będzie świeży, chłodny lub letni okład ze świetlika. Rumianek, bławatek i nagietek mogą być alternatywą, o ile nie występuje alergia. O bezpieczeństwie zabiegu decydują przede wszystkim czystość, świeżość naparu, osobny materiał dla każdego oka i rezygnacja z zakraplania domowych preparatów.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
