Zapalenie spojówek u niemowlaka – objawy, przyczyny, leczenie
Zapalenie spojówek u niemowlaka wymaga konsultacji z pediatrą lub okulistą, a u noworodka – pilnej oceny lekarskiej. Do czasu wizyty przemywaj oko jałową solą fizjologiczną, używając osobnego gazika dla każdego oka. Nie stosuj na własną rękę kropli, antybiotyków, rumianku ani herbaty.
Zapalenie spojówek u niemowlaka – kiedy do lekarza?
Zaczerwienienie, łzawienie, obrzęk powiek i wydzielina mogą oznaczać infekcyjne zapalenie spojówek, ale także niedrożność przewodu nosowo-łzowego. U niemowląt oba problemy bywają do siebie podobne, a wymagają innego postępowania.
Noworodek, czyli dziecko w pierwszych 30 dniach życia, ma niedojrzały układ odpornościowy. Każda ropna wydzielina z oka powinna być w tym wieku oceniona przez lekarza. Szczególnie pilnej pomocy wymaga bardzo obfita ropa, silny obrzęk lub szybkie narastanie objawów. Przyczyną mogą być także zakażenia nabyte podczas porodu, między innymi chlamydiowe lub wywołane przez dwoinkę rzeżączki.
Infekcja czy niedrożność kanalika łzowego?
Niedrożność przewodu nosowo-łzowego często powoduje łzawienie i ropienie, zwłaszcza po śnie. Sama obserwacja nie zawsze wystarcza do rozpoznania, ale poniższe różnice pomagają opisać objawy lekarzowi:
| Cecha | Zapalenie spojówek | Niedrożność przewodu nosowo-łzowego |
|---|---|---|
| Wydzielina | Ropna, śluzowa lub wodnista, często pojawia się przez cały dzień | Ropienie zwykle nasila się po śnie, może współistnieć z ciągłym łzawieniem |
| Wygląd oka | Wyraźne zaczerwienienie spojówek, obrzęk powiek, czasem oba oczy zajęte | Oko zazwyczaj jest mniej czerwone, a problem częściej dotyczy jednego oka |
| Przebieg | Objawy mogą pojawić się nagle i szybko się nasilać | Łzawienie i ropienie mogą utrzymywać się dłużej lub nawracać |
| Postępowanie | Lekarz ocenia przyczynę i decyduje, czy potrzebne są leki | Po potwierdzeniu rozpoznania lekarz może zalecić masaż woreczka łzowego |
Masażu nie należy rozpoczynać bez instruktażu, szczególnie gdy oko jest mocno zaczerwienione, powieka bardzo spuchnięta albo dziecko ma gorączkę. W razie utrzymywania się niedrożności okulista może rozważyć dalsze leczenie, w tym sondowanie dróg łzowych.
Jak przemywać oko niemowlęcia?
Do czasu konsultacji możesz usuwać wydzielinę i utrzymywać oko w czystości. Potrzebujesz jałowej soli fizjologicznej oraz jałowych gazików:
- Umyj ręce przed rozpoczęciem pielęgnacji.
- Nasącz jałowy gazik solą fizjologiczną.
- Przetrzyj oko jednym ruchem od skroni w kierunku nosa.
- Wyrzuć gazik i użyj nowego do kolejnego przetarcia.
- Drugie oko przemywaj osobnym gazikiem, nawet jeśli objawy występują tylko po jednej stronie.
Nie pocieraj gałki ocznej i nie próbuj na siłę odklejać zaschniętych powiek. Najpierw zwilż wydzielinę solą fizjologiczną, aby zmiękła.
Nie przemywaj oczu niemowlęcia rumiankiem, herbatą ani innymi naparami. Mogą podrażniać spojówkę lub wywołać reakcję alergiczną, a ich przygotowanie nie zapewnia jałowości. Nie używaj też kropli pozostałych po wcześniejszej chorobie ani preparatów przeznaczonych dla dorosłych.
Objawy alarmowe
Skontaktuj się z lekarzem pilnie, a w przypadku gwałtownego pogorszenia jedź na pomoc doraźną, jeśli u dziecka pojawi się:
- silny obrzęk powiek utrudniający lub uniemożliwiający otwarcie oka,
- gorączka albo wyraźne pogorszenie ogólnego stanu dziecka,
- bardzo obfita, gęsta lub krwista wydzielina,
- silny ból, nasilona drażliwość lub wyraźne cierpienie przy otwieraniu oczu,
- światłowstręt, podejrzenie pogorszenia widzenia albo szybko szerzące się zaczerwienienie.
U noworodka nie czekaj na samoistne ustąpienie ropienia. Ciężkie zakażenia mogą uszkadzać rogówkę, a zapalenie wywołane przez dwoinkę rzeżączki może prowadzić do perforacji rogówki. Są to sytuacje rzadkie, ale wymagają szybkiej diagnostyki.
Jak wygląda leczenie?
Leczenie zależy od przyczyny. Lekarz może zalecić krople lub maść, a w niektórych zakażeniach także leczenie ogólne. Krople z antybiotykiem może przepisać wyłącznie lekarz po zbadaniu dziecka, ponieważ antybiotyk nie działa na wirusy, a niewłaściwy preparat może opóźnić rozpoznanie.
Jeżeli przyczyną okaże się niedrożność przewodu nosowo-łzowego, podstawą postępowania bywa prawidłowo wykonywany masaż wskazany przez specjalistę. Samo stosowanie antybiotyku zmniejsza wtedy ropienie, ale nie usuwa przyczyny problemu.
Najbezpieczniejszy plan na najbliższą godzinę to przemycie oka jałową solą fizjologiczną, higiena rąk i kontakt z lekarzem. Nie odkładaj konsultacji, jeśli dziecko jest noworodkiem, ma ropną wydzielinę lub jego stan szybko się pogarsza.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku objawów u niemowlęcia skonsultuj dziecko z pediatrą lub okulistą.
