Uszkodzenie rogówki – objawy, przyczyny i leczenie
Uszkodzenie rogówki zwykle powoduje silny, ostry ból, światłowstręt, łzawienie i uczucie ciała obcego w oku. Nawet niewielkie zadrapanie może być bardzo bolesne, ponieważ rogówka jest jedną z najbardziej unerwionych tkanek organizmu. Podejrzenie urazu wymaga badania okulistycznego, a nie leczenia domowego.
Jak rozpoznać uszkodzenie rogówki?
Najczęściej dochodzi do powierzchownego ubytku nabłonka, czyli erozji rogówki. Może ją wywołać zadrapanie, ciało obce pod powieką, uraz podczas sportu, nieprawidłowo używane soczewki kontaktowe albo kontakt z ostrym przedmiotem. Typowe objawy pojawiają się często bezpośrednio po zdarzeniu:
- silny, kłujący lub piekący ból oka,
- uczucie ciała obcego, jakby coś znajdowało się pod powieką,
- światłowstręt i trudność z otwarciem oka,
- intensywne łzawienie oraz częste mruganie,
- zaczerwienienie oka,
- pogorszenie ostrości widzenia lub zamazany obraz.
Ból może nasilać się przy poruszaniu gałką oczną, ponieważ ruch powieki dodatkowo drażni odsłonięte zakończenia nerwowe. Podobne objawy mogą jednak występować także przy zapaleniu rogówki, infekcji lub innym urazie oka, dlatego sam opis dolegliwości nie wystarcza do rozpoznania.
Dlaczego uszkodzenie rogówki tak boli?
| Objaw | Dlaczego tak się dzieje? |
|---|---|
| Ból | Uraz drażni liczne zakończenia nerwowe znajdujące się w rogówce. |
| Światłowstręt | Podrażnienie powierzchni oka wywołuje odruchową nadwrażliwość na światło i skurcz powiek. |
| Łzawienie | Organizm zwiększa produkcję łez, aby chronić i nawilżać podrażnioną powierzchnię. |
| Uczucie ciała obcego | Ubytek nabłonka lub drobina pod powieką pobudzają receptory czuciowe oka. |
| Pogorszenie widzenia | Uszkodzona albo obrzęknięta rogówka gorzej przepuszcza i załamuje światło. |
Kiedy potrzebna jest natychmiastowa pomoc?
Każde podejrzenie uszkodzenia rogówki powinno zostać ocenione przez okulistę. Na ostry dyżur okulistyczny lub SOR trzeba zgłosić się natychmiast, gdy wystąpi jedna z poniższych sytuacji:
- oparzenie chemiczne po kontakcie oka z detergentem, rozpuszczalnikiem lub inną substancją drażniącą,
- ciało obce wbite w gałkę oczną albo uraz z dużą siłą, na przykład uderzenie metalowym odłamkiem,
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia,
- rana penetrująca, widoczna deformacja oka albo silne krwawienie,
- narastający ból, wyraźna wydzielina lub szybko zwiększające się zaczerwienienie.
W przypadku oparzenia chemicznego liczy się czas. Nie należy czekać na ustąpienie objawów ani próbować neutralizować substancji innym preparatem. Potrzebna jest pilna pomoc medyczna.
Co zrobić po zauważeniu objawów?
Nie pocieraj oka i nie próbuj samodzielnie wyjmować wbitego przedmiotu. Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, zdejmij je, o ile można to zrobić bez używania siły, i nie zakładaj ponownie do czasu oceny lekarskiej. Nie stosuj na własną rękę kropli, maści, naparów ani domowych preparatów. Mogą podrażnić oko, utrudnić ocenę urazu lub zwiększyć ryzyko zakażenia.
Okulista ocenia oko w lampie szczelinowej. Na powierzchnię oka może zostać naniesiona fluoresceina, czyli barwnik uwidaczniający ubytki nabłonka rogówki. Takie badanie pozwala określić rozmiar i głębokość uszkodzenia oraz sprawdzić, czy nie doszło do ciała obcego, infekcji lub głębszej rany.
Powierzchowne erozje często goją się w ciągu kilku dni, ale głębsze urazy mogą pozostawić bliznę, zmętnienie lub trwałe pogorszenie widzenia. Leczenie dobiera lekarz zależnie od przyczyny i rozległości uszkodzenia. W przypadku utrwalonej blizny rozważane są specjalistyczne metody, takie jak fototerapeutyczna keratektomia, ale decyzję poprzedza pełna diagnostyka okulistyczna.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku bólu oka, urazu, pogorszenia widzenia lub podejrzenia uszkodzenia rogówki skontaktuj się z okulistą albo zgłoś się na SOR.
