Biometria oka – co to jest i na czym polega to badanie?
Biometria oka to specjalistyczne, bezbolesne badanie, podczas którego precyzyjnie mierzy się struktury gałki ocznej. Wynik pomaga przede wszystkim zaplanować operację zaćmy i dobrać moc sztucznej soczewki, ale wykorzystuje się go także w diagnostyce wad wzroku, jaskry oraz monitorowaniu krótkowzroczności.
Czym jest biometria oka?
Badanie biometryczne można porównać do stworzenia dokładnej mapy wymiarów oka. Aparatura określa odległości między jego strukturami, w tym długość osiową gałki ocznej, czyli odległość od przedniej części oka do siatkówki. Ten parametr ma znaczenie między innymi przy ocenie postępu krótkowzroczności.
Podczas biometrii można ocenić także głębokość komory przedniej oraz grubość rogówki i soczewki. Nie jest to rutynowe badanie okulistyczne, lecz specjalistyczne narzędzie diagnostyczne. Szczególne znaczenie ma przed operacją zaćmy, gdy pomiary służą do obliczenia mocy soczewki wewnątrzgałkowej wszczepianej podczas zabiegu.
Biometria optyczna i ultradźwiękowa – czym się różnią?
Stosuje się dwie główne metody. O wyborze decyduje okulista, biorąc pod uwagę stan oka, przezierność jego struktur oraz cel badania. Biometria optyczna wykorzystuje światło, najczęściej w technologii związanej z OCT, natomiast metoda ultradźwiękowa opiera się na odbiciu fal dźwiękowych.
| Cecha | Biometria optyczna | Biometria ultradźwiękowa |
|---|---|---|
| Kontakt z okiem | Bezkontaktowa | Kontaktowa |
| Znieczulenie | Nie jest potrzebne | Stosuje się miejscowe krople znieczulające |
| Sposób pomiaru | Analiza odbicia światła, często w technologii OCT | Analiza odbicia fal ultradźwiękowych |
| Główne zastosowanie | Planowe pomiary, między innymi przed operacją zaćmy | Przypadki, w których światło nie przechodzi prawidłowo przez oko, na przykład przy zaawansowanej zaćmie |
Metoda optyczna jest komfortowa, ponieważ urządzenie nie dotyka powierzchni oka. Przy znacznie zmętniałej soczewce własnej pomiar optyczny może być jednak utrudniony. W takiej sytuacji lekarz może wybrać biometrię ultradźwiękową, która pozwala ocenić oko mimo ograniczonej przezierności jego struktur.
Kiedy wykonuje się biometrię oka?
Badanie może być częścią diagnostyki albo przygotowania do zabiegu. Najczęstsze wskazania obejmują:
- Kwalifikację do operacji zaćmy i dobór mocy soczewki wewnątrzgałkowej.
- Monitorowanie postępu krótkowzroczności, szczególnie gdy zmienia się długość osiowa oka.
- Diagnostykę i kontrolę jaskry, w tym ocenę wybranych parametrów anatomicznych oka.
- Przygotowanie do laserowej korekcji wzroku oraz ocenę grubości rogówki.
- Kontrolę budowy oka po wybranych zabiegach okulistycznych i ocenę efektów leczenia.
Biometria nie zastępuje pełnego badania okulistycznego. Dostarcza konkretnych pomiarów, które lekarz interpretuje razem z objawami, wynikiem badania wzroku i innymi testami.
Jak przygotować się do badania?
Biometria zwykle nie wymaga szczególnych przygotowań. Nie trzeba być na czczo. Dla jakości pomiaru istotne jest jednak właściwe przygotowanie oka:
- Przed badaniem zdejmij soczewki kontaktowe. Jeśli używasz soczewek specjalistycznych, zapytaj placówkę, jak długo przed wizytą należy ich nie zakładać.
- Zmyj makijaż oczu i przyjdź z czystą skórą wokół powiek.
- Poinformuj personel o alergiach, zwłaszcza na leki znieczulające, jeśli może być wykonana metoda kontaktowa.
- Podczas pomiaru usiądź lub połóż się zgodnie z instrukcją, utrzymuj głowę nieruchomo i patrz w wyznaczony punkt.
Jak przebiega biometria oka?
Badanie trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut. Przy biometrii optycznej pacjent siada przed urządzeniem i patrzy w określony punkt. Aparat wykonuje serię pomiarów bez dotykania oka. Nie ma potrzeby podawania kropli znieczulających, a procedura nie powoduje bólu.
W metodzie ultradźwiękowej okulista najpierw znieczula powierzchnię oka kroplami. Następnie przykłada sondę do rogówki i wykonuje pomiary za pomocą ultradźwięków. Dzięki znieczuleniu pacjent nie powinien odczuwać bólu, choć sama metoda wymaga bezpośredniego kontaktu z okiem. Ważne jest spokojne zachowanie i ograniczenie ruchów, ponieważ poruszenie głową lub zmianą kierunku spojrzenia może pogorszyć jakość pomiaru.
Biometria jest badaniem bezbolesnym, ale jej przebieg zależy od metody. Optyczna nie wymaga kontaktu z okiem, a ultradźwiękowa wymaga znieczulenia powierzchni oka.
Czy biometria jest bezpieczna?
Obie metody są powszechnie stosowane w diagnostyce okulistycznej. Po biometrii optycznej pacjent zazwyczaj może od razu wrócić do zwykłych czynności. Po metodzie kontaktowej może przez krótki czas wystąpić zamglone widzenie, podrażnienie lub niewielkie zaczerwienienie. Objawy te zwykle szybko ustępują.
Silny ból, nasilające się zaczerwienienie, pogorszenie widzenia albo ropna wydzielina nie są typowym następstwem badania. Jeżeli utrzymują się do następnego dnia lub pojawiają się wcześniej w dużym nasileniu, skontaktuj się z okulistą.
Najważniejsze dla pacjenta jest to, że biometria oka trwa krótko, nie wymaga skomplikowanych przygotowań i dostarcza pomiarów potrzebnych do bezpiecznego zaplanowania dalszej diagnostyki lub leczenia, szczególnie przed operacją zaćmy.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
